Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Irak’ın artan su krizini ele almak üzere Pazar günü Bağdat’a resmi bir ziyaret gerçekleştirecek. Fidan’ın ziyareti sırasında Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ile iki ülke arasında su yönetimi alanında işbirliğini öngören bir mutabakat zaptı imzalaması bekleniyor.
Ziyaret, Hüseyin’in ekim ayında yaptığı açıklamada Türkiye’nin Irak’a daha fazla su bırakmayı kabul ettiğini duyurmasının ardından gerçekleşiyor. Irak Dışişleri Bakanlığı’ndan bir kaynak, Fidan’ın Bağdat’a gelerek anlaşmayı sonuçlandıracağını doğruladı. Bu adım, iki ülke arasında uzun süredir devam eden su paylaşımı gerilimlerinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Mutabakat zaptı, Irak’ın su altyapısını güçlendirmeye yönelik bir dizi ortak projeyi kapsıyor. Anlaşmada baraj inşası, atık suyun geri dönüşümü, yağmur suyu toplanması, yeraltı suyu yönetimi ve deniz suyunun arıtılması gibi başlıklar yer alıyor. Bu projelerin çoğunu, teknik deneyimi nedeniyle Türk şirketlerinin yürüteceği bildirildi. Kısa vadede ise Türkiye, önümüzdeki 50 gün boyunca Irak’a ek su bırakacak.
Irak, su kaynaklarının büyük bölümünü Fırat ve Dicle nehirlerinden sağlıyor. Her iki nehir de Türkiye’den doğduğu için Bağdat, Ankara’nın su politikalarına büyük ölçüde bağımlı durumda. Türkiye’nin son yıllarda yürüttüğü Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamındaki büyük baraj inşaatları, Irak’a ulaşan su miktarını tarihsel seviyelerin yüzde 40’ının altına düşürdü. Bu azalma, kuraklığı, çölleşmeyi ve tarımsal üretimdeki kayıpları daha da derinleştirdi.
Uzmanlara göre Irak, son yüzyılın en ciddi kuraklığıyla karşı karşıya. İklim değişikliği, azalan yağışlar, yetersiz su yönetimi ve komşu ülkelerle kapsamlı bir su paylaşım anlaşmasının olmaması krizi daha da ağırlaştırıyor. Koordineli önlemler alınmazsa milyonlarca Iraklının su kıtlığı ve gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapılıyor.
Bağdat’ta imzalanacak anlaşma, iki ülke arasında güvenin yeniden tesis edilmesi açısından diplomatik bir fırsat olarak görülüyor. Türkiye’nin bölgesel su diplomasisindeki rolü de bu süreçte daha da belirginleşiyor. Her iki hükümetin, imza töreninin ardından ortak bir açıklama yapması bekleniyor. Irak Su Kaynakları Bakanlığı yetkilileri, anlaşmanın enerji ve altyapı alanlarında da daha geniş işbirliklerinin önünü açabileceğini ifade etti.
Ancak uzmanlar, kalıcı ilerlemenin yalnızca şeffaf uygulama, sürekli denetim ve uzun vadeli bölgesel koordinasyonla mümkün olacağını vurguluyor. Fidan’ın ziyareti, su konusunun artık sadece çevresel değil, aynı zamanda ulusal güvenlik ve diplomasi meselesi haline geldiğini gösteriyor. Dicle ve Fırat’taki su seviyeleri hızla düşerken, bu anlaşma Irak’ın istikrarı için hayati bir adım olarak değerlendiriliyor.