İspanya, ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarında ülke topraklarında bulunan ortak askeri üslerin kullanılmasına izin vermeyeceğini açıkladı. Jose Manuel Albares, Madrid yönetiminin İran halkı için demokrasi, özgürlük ve temel hakları savunduğunu ancak uluslararası hukuka aykırı askeri müdahalelere destek verilmeyeceğini vurguladı. Albares, İspanya’nın askeri operasyonlarda üslerinin kullanılmasına “kesinlikle izin vermeyeceğini” ifade etti.
Madrid yönetimi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını “gerekçesiz ve tehlikeli bir müdahale” olarak nitelendirdi. Kararın ardından ABD Başkanı Donald Trump, İspanya’ya yönelik sert bir açıklama yaparak, “İspanya ile tüm ticareti keseceğiz. İspanya’yla hiçbir şey yapmak istemiyoruz” dedi.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise yaptığı açıklamalarda, Trump ve İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun saldırılarının dünyayı daha istikrarsız hale getirdiğini belirterek kalıcı bir siyasi çözüm çağrısında bulundu. Barselona’da yaptığı konuşmada Sanchez, İran rejimine karşı olunabileceğini ancak bunun uluslararası hukuka aykırı bir askeri müdahaleyi desteklemek anlamına gelmediğini söyledi.
Sanchez’in çıkışı, geçen yıl NATO üyelerinin savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarma önerisine karşı çıkması nedeniyle Trump ile yaşadığı gerilimin ardından geldi. İspanya Başbakanı, İsrail’in Gazze’de yürüttüğü savaş ve Avrupa Birliği’nin tutumu konusunda da Avrupa’daki en sert eleştirilerden bazılarını dile getiren liderler arasında yer almıştı.
Avrupa’daki diğer büyük aktörler ise daha temkinli bir yaklaşım sergiledi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, başlangıçta ABD’nin Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia veya İngiltere’deki üsleri kullanmasına hukuki çekinceler nedeniyle izin vermedi. Ancak İran’ın bölge genelinde başlattığı misilleme saldırıları ve Güney Kıbrıs’taki bir İngiliz üssünün hedef alınmasının ardından Londra yönetimi tutum değişikliğine gitti.
İngiltere, Fransa ve Almanya tarafından yayımlanan ortak açıklamada, İran’ın füze ve insansız hava aracı kapasitesini kaynağında imha etmeye yönelik “gerekli ve orantılı savunma adımlarının” desteklenebileceği belirtildi. Trump ise İngiltere’nin karar değişikliğini “fazla geç” olarak değerlendirdi.
Gelişmeler, ABD ile Avrupa ülkeleri arasında İran politikası konusunda görüş ayrılıklarının derinleştiğini gösterirken, transatlantik ilişkilerde yeni bir gerilim hattının oluşabileceğine işaret ediyor.