Marmara Denizi’ndeki fay sistemi, olası İstanbul depremi tartışmalarının merkezinde kalıyor. Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, bölge için iki farklı kırılma senaryosuna dikkat çekti. Bektaş’a göre fayın bazı kesimleri büyük enerji biriktirirken bazı bölümler bu enerjiyi daha küçük depremler ve yavaş kayma yoluyla azaltabilir.
Bektaş, Anadolu Levhası’nın batıya doğru hareket ederken İzmit ve Şarköy çevresindeki dar fay parçalarında sıkıştığını söyledi. Ona göre bu sürtünmeli kesimler, engeli aşmak için büyük enerji toplayabilir. Böyle bir durumda fay, 7 veya daha büyük bir deprem üretebilir. Ancak Bektaş, bu olasılığı teorik bir senaryo olarak değerlendiriyor.
Öte yandan Marmara Denizi’nin orta bölümünde fay daha geniş, zayıf ve kaygan bir yapı gösteriyor. Bektaş, bu bölümün enerjiyi tek bir büyük kırılma yerine 6’dan büyük depremler ve fay sürünmesiyle kademeli biçimde boşaltabileceğini belirtti.
Bilimsel araştırmalar da Ana Marmara Fayı boyunca bütün kesimlerin aynı davranışı göstermediğine işaret ediyor. Bazı araştırmacılar, orta ve batı kesimlerde sürünme izleri buldu. Buna karşılık uzmanlar, doğudaki Adalar segmenti ile batıdaki Ganos kesiminin daha kilitli davranabileceğini düşünüyor. Ancak deniz altındaki ölçümlerin sınırlı kalması, belirsizliği artırıyor.
Ayrıca 2026 tarihli bir çalışma, Marmara’daki farklı segmentlerde büyük depremler arasındaki sürenin önemli ölçüde değiştiğini gösterdi. Araştırmacılar, bazı dönemlerde birden fazla segmentin birlikte kırıldığını belirledi. Çalışma, İstanbul’un güneybatısındaki Orta Marmara kesimine özellikle dikkat çekti.
Bektaş’ın açıklaması, büyük bir depremin kesin tarihini vermiyor. Bilim insanları günümüzde bir depremin gününü, saatini ve büyüklüğünü güvenilir biçimde önceden belirleyemiyor. Bu nedenle uzmanlar kesin tahminler yerine risk senaryoları hazırlıyor.
Sonuç olarak Marmara’da hem büyük bir kırılma hem de kademeli enerji boşalması ihtimali tartışılıyor. Ancak hangi senaryonun gerçekleşeceği belirsizliğini koruyor. Bu yüzden vatandaşların bina güvenliğine, afet planlarına ve hazırlık çalışmalarına öncelik vermesi gerekiyor.