Son dakika, iran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, nükleer program konusunda ABD ile müzakerelerin yeniden başlatılması için talimat verdi. Bu karar, son yıllarda artan bölgesel gerilimler ve yaptırımların ekonomiye etkisi nedeniyle kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor. Diplomatik sürecin önümüzdeki günlerde hız kazanması bekleniyor.
İran kaynaklarına göre, görüşmelerin İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff arasında yürütülmesi planlanıyor. Tarafların doğrudan temas kurması, uzun süredir askıda olan nükleer dosyada yeni bir sayfa açabilir. Bu adım, Tahran ve Washington arasında 2025’te kesintiye uğrayan müzakere sürecinin yeniden canlanması anlamına geliyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, olası görüşmelerin yapısını dikkatle incelediklerini söyledi. Bekayi, yaptırımların kaldırılmasını ve ulusal çıkarların korunmasını öncelik olarak vurguladı. Ayrıca diplomatik sürecin temkinli ve zaman açısından hassas yürütüleceğini ifade etti.
ABD tarafında ise Trump yönetiminin kısa süre içinde görüşmelere açık olduğu bildiriliyor. Bu tutum, Haziran 2025’te İsrail’in İran nükleer tesislerine yönelik saldırıları sonrası yaşanan gerilimin ardından gelen ilk ciddi diplomatik girişim olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, bu temasın bölgesel güvenlik dengeleri açısından kritik bir fırsat sunduğunu belirtiyor.
Tahran ve Washington, 2025 öncesinde Umman aracılığıyla beş tur dolaylı görüşme yürütmüştü. Ancak Maskat’ta planlanan altıncı tur, artan askeri gerilim ve karşılıklı sert açıklamalar nedeniyle iptal edilmişti. Bu durum, nükleer anlaşmanın geleceğine dair belirsizliği artırmıştı.
İran yönetimi, güvenin yeniden tesis edilmesi için ABD ve Avrupa ülkelerine çağrıda bulunuyor. Tahran, aşırı taleplerden vazgeçilmesini ve karşılıklı samimiyet gösterilmesini talep ediyor. İranlı yetkililer, yaptırımların kaldırılmasının ekonomik toparlanma için kritik olduğunu savunuyor. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, İran’ın petrol ihracatı yaptırımlar nedeniyle son yıllarda dalgalı bir seyir izledi. Bu durum, ülke gelirlerinde ciddi kayıplara yol açtı.
Diplomatik çevreler, olası müzakerelerin yalnızca nükleer programı değil, bölgesel güvenlik ve enerji piyasalarını da etkileyebileceğini belirtiyor. Orta Doğu’daki jeopolitik riskler, küresel petrol fiyatlarını ve yatırım kararlarını doğrudan etkiliyor. Bu nedenle Tahran-Washington hattındaki yumuşama, küresel piyasalar tarafından yakından izleniyor.
Uzmanlar, müzakerelerin başarılı olması halinde yeni bir anlaşma çerçevesinin gündeme gelebileceğini düşünüyor. Ancak taraflar arasında derin güvensizlik bulunuyor. Bu nedenle sürecin uzun ve karmaşık olması bekleniyor. Önümüzdeki haftalarda diplomatik temasların yoğunlaşması ve teknik görüşmelerin başlaması olası görünüyor. Bu süreç, İran nükleer dosyasının geleceği için belirleyici olabilir.