ABD Başkanı Donald Trump, TIME dergisiyle yaptığı özel bir görüşmede, İsrail’in Batı Şeria’yı ilhak planlarını sert bir dille eleştirdi. Trump, Başbakan Benjamin Netanyahu’ya net bir mesaj verdi: “Eğer İsrail, Batı Şeria’yı ilhak ederse, ABD’den aldığı tüm askeri, ekonomik ve diplomatik desteği bir anda kaybeder.” Bu açıklama, Orta Doğu barış sürecinde yeni bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor ve iki ülke arasındaki müttefiklik ilişkisini sorgulatıyor.
Trump’ın sözleri, İsrail’in uzun süredir tartışılan ilhak politikalarına doğrudan bir müdahale niteliğinde. Batı Şeria, Filistinlilerin ulusal kimliğinin temel taşlarından biri olarak görülüyor. Bölgenin büyük kısmı, 1967 Savaşı’ndan bu yana İsrail işgali altında olsa da, ilhak girişimleri uluslararası toplumdan yoğun eleştirilere yol açıyor. Trump, röportajında bu konuyu “kırmızı çizgi” olarak tanımladı. “Biz İsrail’in en sadık dostuyuz, ama barışa hizmet etmeyen adımlar atarlarsa, elimizi çekmek zorunda kalırız” diye ekledi. Bu uyarı, Trump’ın ilk döneminde İsrail’e sağladığı geniş desteğin sınırlarını işaret ediyor.
Hatırlanacağı üzere, Trump yönetimi, Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanımış, Golan Tepeleri’ni İsrail toprağı saymış ve Abraham Anlaşmaları’yla Arap ülkeleriyle normalleşme sağlamıştı. Ancak Batı Şeria ilhakı, bu kazanımları riske atabilir. Beyaz Saray kaynakları, Trump’ın bu tutumunun, 2024 seçimlerinde Orta Doğu politikalarının yeniden şekillendirilmesiyle bağlantılı olduğunu belirtiyor. ABD’nin İsrail’e yıllık 3,8 milyar dolarlık askeri yardımı, bölgedeki en büyük destek unsuru. Bu yardımın kesilmesi, İsrail’in savunma kapasitesini derinden etkileyebilir. Filistin tarafı, Trump’ın açıklamalarını “olumlu bir adım” olarak nitelendirdi. Filistin Yönetimi Sözcüsü Nabil Ebu Rudeyne, “Bu, ABD’nin nihayet adil bir barışa yöneldiğinin işareti” dedi. Öte yandan, İsrail’de Netanyahu hükümeti sessiz kalmayı tercih etti. Sağcı koalisyon içindeki aşırı uçlar, ilhakı “tarihi bir hak” olarak savunurken, muhalefet partileri Trump’ın uyarısını “gerçekçi bir hatırlatma” olarak görüyor.
Uzmanlar, bu gelişmenin Orta Doğu dengelerini değiştirebileceğini düşünüyor. Harvard Üniversitesi’nden Orta Doğu uzmanı Prof. Sarah Levin, “Trump’ın sözleri, ABD’nin İsrail’e koşulsuz desteğinin sonu olabilir. Bu, iki devletli çözüm için yeni bir fırsat yaratır” yorumunu yaptı. Ancak bazı analistler, Trump’ın seçim stratejisi gereği bu uyarıyı yumuşatabileceğini öngörüyor. Özellikle Arap seçmenleri etkilemek adına atılan bu adım, kampanya döneminde test ediliyor.
Trump’ın röportajı, aynı zamanda ABD’nin dış politika önceliklerini yansıtıyor. Başkan, İran nükleer anlaşmasının yeniden müzakere edilmesi gerektiğini vurgularken, İsrail-Filistin çatışmasını “çözülebilir bir sorun” olarak niteledi. “Barış anlaşması imzalanmadan kimse toprak ilhakı konuşamaz” diyen Trump, doğrudan müzakereleri teşvik etti.Bu açıklama, küresel arenada yankı buldu. Avrupa Birliği, ABD’nin tutumunu desteklerken, Arap Birliği’nden “hoş geldin” mesajları geldi.
Gelecek haftalarda Netanyahu’nun Washington ziyareti, konunun kaderini belirleyecek. Eğer ilhak planları rafa kalkmazsa, ABD-İsrail ilişkisinde soğuk rüzgarlar esecek gibi görünüyor. Trump’ın bu çıkışı, sadece diplomatik bir uyarı değil; aynı zamanda Orta Doğu’da istikrar arayışının simgesi. Barış umudu, Beyaz Saray’dan yükselen bu sesle yeniden canlanıyor