Afganistan’da Taliban yönetimi tarafından açıklanan yeni ceza düzenlemeleri, ülkede insan hakları ve temel özgürlükler açısından ciddi endişelere yol açtı. Yeni uygulamalarla birlikte ceza hukukunun; dini kimlik, mezhep, cinsiyet ve toplumsal statüye göre farklı şekilde işletileceği belirtilirken, en çok dikkat çeken başlıklar arasında kölelik kavramının yasal metinlere dahil edilmesi ve kız çocuklarının eğitim hakkının tamamen yasaklanması yer aldı.
Açıklanan düzenlemelerde “efendi” ve “köle” kavramlarının açık biçimde kullanıldığı, kölelerin cezalandırılmasının ise doğrudan “efendinin” yetkisine bırakıldığı ifade ediliyor. Taliban yönetimi, toplumu dört ayrı sınıfa ayırarak ceza uygulamalarını bu sınıflara göre şekillendiriyor. Din alimleri, seçkinler, orta sınıf ve alt sınıf olarak tanımlanan bu yapı içerisinde, suçun kim tarafından işlendiği cezanın türünü belirliyor. Din alimleri için uyarı yeterli görülürken, alt sınıfa mensup kişiler için bedensel cezalar da dahil olmak üzere daha ağır yaptırımlar öngörülüyor.
Yeni yasalar, muhalifler ve eleştirmenler açısından da sert hükümler içeriyor. Taliban mahkemelerine, “isyancı” olarak nitelendirilen kişilere ölüm cezası verme yetkisi tanınırken, muhalifleri ihbar etmeyenlere de hapis cezası getiriliyor. Ayrıca vatandaşlara, “günah” işlendiğine şahit olmaları halinde bireysel cezalandırma yetkisi veriliyor.
Bunun yanı sıra dans etmek, izlemek, akraba olmayan kadın ve erkeğin bir arada bulunması yasaklanırken; kız çocuklarının eğitimi tamamen durduruluyor. Mezhebi terk edenler ise hapis cezasıyla karşı karşıya kalıyor. Tüm bu düzenlemeler, Afganistan’da toplumsal yaşamın daha da sert kurallarla şekillendirileceğine işaret ediyor.
