Pakistan ile Afganistan arasındaki gerginlik sürerken barış çabaları İstanbul’da yeniden gündeme geldi. Türkiye ve Katar’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerin ikinci turu bugün İstanbul’da başladı. Taraflar 19 Ekim’de Doha’da sağlanan ateşkesi kalıcı hale getirecek bir mekanizma oluşturmak için çalışıyor.
Görüşmelere Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Muhammed Asif’in açıklamaları damga vurdu. Asif İstanbul’daki toplantılar devam ederken yaptığı konuşmada “Anlaşma olmazsa onlarla açık bir savaşa girme seçeneğimiz var. Ancak barış istediklerini gördüm.” ifadelerini kullandı. Bu sözler bölgede kırılgan barış ortamını yeniden gerdi.
İki ülke arasındaki gerginliğin temelinde sınır güvenliği ve militan faaliyetleri bulunuyor. İslamabad yönetimi Afganistan’ın Pakistan ordusunu hedef alan militanlara ev sahipliği yaptığını iddia ediyor. Taliban yönetimi ise bu suçlamaları reddediyor ve Pakistan’ın Afgan topraklarına düzenlediği operasyonların egemenlik ihlali olduğunu savunuyor.
Doha’da varılan geçici ateşkesten sonra geçen beş günde sınır hattında çatışma yaşanmadı. Bu durum diplomatik sürecin kısa vadede etkili olduğunu gösterdi. Ancak taraflar arasındaki derin güvensizlik kalıcı bir anlaşmanın önünde büyük bir engel olarak duruyor.
Uzmanlar İstanbul görüşmelerinin yalnızca Afganistan ve Pakistan için değil Güney Asya’daki genel güvenlik dengesi açısından da kritik olduğunu belirtiyor. Bölgedeki istikrarsızlık ticaret yollarını enerji projelerini ve bölgesel işbirliği girişimlerini doğrudan etkiliyor. Çin Pakistan Ekonomik Koridoru’nun güvenliği de bu görüşmelerin başarısına bağlı görülüyor.
Diplomatik kaynaklar Türkiye ve Katar’ın arabuluculuk rolünün sürecin başarısı için hayati önemde olduğunu ifade ediyor. Ankara taraflara diyalog kanallarını açık tutma ve askeri gerilimden uzak durma çağrısında bulunuyor. Katar ise sürecin barışçıl bir şekilde sürmesi için diplomatik desteğini sürdürüyor.
Bazı analistler görüşmelerin başarısız olması halinde bölgedeki istikrarsızlığın artabileceğini vurguluyor. Böyle bir senaryoda yalnızca iki ülkenin değil tüm bölgenin güvenliğinin tehlikeye girebileceği ifade ediliyor. Özellikle sınır bölgelerinde yaşayan sivillerin olası bir çatışmadan en çok etkilenecek kesim olacağı öngörülüyor.
Gözlemciler önümüzdeki günlerde yapılacak oturumların barış sürecinin geleceğini belirleyeceğini söylüyor. Eğer taraflar uzlaşma sağlayamazsa bölge yeni bir sınır çatışması tehlikesiyle karşılaşabilir.
İstanbul’daki görüşmelerin sonucu yalnızca iki ülke arasındaki ilişkileri değil aynı zamanda bölgesel barışın yönünü de etkileyecek.