Donald Trump sürece doğrudan müdahale etti ve tarafları ateşkese yönlendirdi. Böylece ABD, İsrail ve İran kısa sürede uzlaştı. Ayrıca Pakistan arabuluculuk üstlendi. Sonuç olarak taraflar, Hürmüz Boğazı’nın açık kalması şartıyla iki haftalık ateşkesi kabul etti.
Savaş 40. gününe ulaştı ve kritik bir eşik aşıldı. Bununla birlikte taraflar müzakere süreci için ortak zemin oluşturdu.
Ateşkesin şartı: Hürmüz Boğazı açık kalacak
Öncelikle Trump net bir şart koydu. Hürmüz Boğazı açık ve güvenli kalacak. Bu nedenle İran bu şartı kabul etti.
Ardından Trump, Şahbaz Şerif ve Asim Munir ile doğrudan görüştü. Daha sonra saldırıları iki hafta durdurma kararı aldı. Böylece karşılıklı ateşkes başladı.
İran’dan 10 maddelik teklif
Öte yandan İran süreci hızlandırmak için 10 maddelik teklif sundu. Özellikle yaptırımlar ve nükleer faaliyetler öne çıktı.
İran şu talepleri açıkça sıraladı:
- ABD saldırmazlık garantisi verecek
- Hürmüz geçişi İran koordinasyonunda yapılacak
- Uranyum zenginleştirme kabul edilecek
- Tüm yaptırımlar kaldırılacak
- ABD bölgedeki askeri varlığını azaltacak
Buna ek olarak İran, savaş zararlarının tazmin edilmesini istedi. Aynı zamanda dondurulan varlıkların serbest bırakılmasını talep etti.
Ateşkes 10 Nisan’da başlıyor
Daha sonra İran yönetimi kararı onayladı. Ayrıca Mücteba Hamaney sürece destek verdi.
Ateşkes 10 Nisan’da yürürlüğe girecek. Ancak taraflar isterse süreyi uzatabilecek. Bu yüzden müzakereler kritik önem taşıyor.
İsrail ateşkesi destekledi
Bunun ardından Benjamin Netanyahu ateşkesi destekledi. Ancak Lübnan cephesini kapsam dışında bıraktı. Dolayısıyla ateşkesin sınırları netleşti.
Müzakereler İslamabad’da yapılacak
Bu süreçte taraflar görüşmeler için İslamabad’da buluşacak. Aynı zamanda Beyaz Saray sürecin devam ettiğini açıkladı. Ancak kesin sonuç için görüşmelerin tamamlanması gerekiyor.
ABD heyetinde JD Vance, Steve Witkoff ve Jared Kushner yer alacak.
Hürmüz Boğazı yeniden açıldı
Son olarak İran hızlı bir adım attı ve Hürmüz Boğazı’nı gemi geçişine açtı. Böylece enerji piyasalarındaki baskı azaldı.
Abbas Arakçi güvenli geçiş sağlanacağını açıkladı. Ayrıca İran, saldırılar durursa askeri operasyonları durduracağını belirtti.
Süreç nasıl ilerleyecek?
Sonuç olarak Şahbaz Şerif tarafları görüşmeye davet etti. Görüşmeler 10 Nisan’da başlayacak.
Taraflar kalıcı barış için masaya oturacak. Bu nedenle önümüzdeki süreç belirleyici olacak.
Genel değerlendirme
Özetle taraflar kısa vadede ateşkeste uzlaştı. Ayrıca diplomatik süreç hız kazandı. Ancak kalıcı anlaşma için müzakerelerin sonucu belirleyici olacak.