Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarının ardından küresel enerji arzına ilişkin endişeler sert şekilde arttı. Küresel petrol ve LNG sevkiyatı açısından kritik önemde olan Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin büyük ölçüde durma noktasına gelmesiyle Avrupa’da doğal gaz fiyatları gün içinde yüzde 48’e varan yükseliş kaydetti.
Avrupa’nın referans doğal gaz piyasası olan Hollanda merkezli Title Transfer Facility (TTF)’de nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı fiyat TSİ 16.01 itibarıyla 47,2 avroya yükseldi. Saldırılar öncesinde 27 Şubat kapanışında fiyat 31,95 avro seviyesindeydi. Böylece günlük bazda artış oranı yüzde 48’e ulaştı.
Katar’daki LNG Üretimi Durduruldu
İran’dan fırlatılan insansız hava araçlarından birinin Katar’daki Ras Laffan Sanayi Şehri’nde, QatarEnergy’ye ait bir enerji tesisini hedef aldığı bildirildi. Şirket, saldırı sonrası sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini geçici olarak durdurduğunu açıkladı. Bu gelişme, küresel LNG arzına ilişkin risk algısını daha da artırdı.
Basra Körfezi’nin ağzında yer alan Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki petrol ve LNG üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden küresel pazarlara bağlayan stratejik bir geçit konumunda bulunuyor. Dünya LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’si bu dar su yolundan geçiyor. En büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın neredeyse tüm sevkiyatı da bu güzergâh üzerinden gerçekleşiyor.
Avrupa’da Depo Seviyeleri Kritik Eşikte
Küresel arz risklerine ek olarak, Avrupa’daki gaz depolarının doluluk oranının yüzde 30’un altına gerilemesi fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırıyor. Düşük stok seviyeleri, Avrupa’nın uluslararası piyasalardan daha fazla LNG tedarik etmesini zorunlu kılıyor. Bu durum da spot ve vadeli kontrat fiyatlarını yukarı taşıyor.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın uzun süreli aksaması halinde yalnızca Avrupa değil, Asya piyasalarında da ciddi fiyat şokları yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.